Skip to content

Proeven

"Als je goed om je heen kijkt, zie je dat alles gekleurd is." (K. Schippers)

20110925-203832.jpg
In mijn familie heerst een specifieke koffievoorkeur. Dat is op zich niet zo bijzonder, want zonder speciale koffiewensen kun je tegenwoordig nergens meer terecht. Ware het niet dat in dit geval geen enkel filiaal van Starbucks in de behoefte kan voorzien. Mijn familie zweert bij potjeskoffie. Potjeskoffie zet je in ouderwetse koffiepot van aardewerk met dito filter. Niet te verwarren met potten met een stenen houder voor een filterzakje: die geven namelijk inferieure koffie die door mijn ooms en tantes altijd “melitakoffie” wordt genoemd (ze spugen er dan een beetje bij: melítakoffie, pfft.)
Potjeskoffie staat altijd klaar. Het supersterke koffie-extract mag rustig koud worden, want voor het serveren verdun je het met kokend water of warme melk. Mijn familie prefereert het laatste, handgeklopt in een steelpannetje op het fornuis. Eén keer per dag koffiezetten en je kunt al je gasten op ieder gewenst moment van de koffie van hun keuze voorzien door naar behoefte met hoeveelheden extract, water en/of melk te variëren. (Een van mijn tantes drinkt bijvoorbeeld het liefst “kinderkoffie” met meer melk dan koffie, bij Starbucks heet dat een Caffè Latte.) Mijn oma maakte deze potjeskoffie al en was daarmee haar tijd ver vooruit.
De laatste generaties in mijn familie zijn nooit echt gegrepen door het potjeskoffie-virus. Toch een kleine kloof waarin Senseo, Nespresso en fancy espressomachines hun kans zagen. Maar de tweede recessie voor de deur zou wel eens in het voordeel van potjeskoffie kunnen uitvallen. Hoe authentiek, duurzaam en persoonlijk wil je je koffie hebben? Snel maar eens wat rommelmarkten af voordat de originele potten nergens meer te krijgen zijn.

20110918-110151.jpg
Waar heb je trek in? Dan print ik het wel even. Dit is geen SF fantasie, hij bestaat echt: de Food Printer. Leuk als speeltje voor experimenterende chefs die nu allerlei gerechten kunnen maken die met traditionele kooktechnieken onmogelijk zijn. Maar ik zie ook wel perspectieven voor thuis. Vergeet dat gedoe met een brommerkoerier als je geen zin hebt om te koken: laat de pizzeria de juiste instellingen mailen en de rest gaan vanzelf. Culinaire partijtjes worden ook heel wat makkelijker als de voorbereidingen zich beperken tot watertandend boven je kookboeken wat QR codes van recepten selecteren.

Ik was nietsvermoedend een beetje aan het browsen toen ik laatst op de prikbord community van Pinterest stuitte. Een bonte verzameling van moodboard-achtige collecties bookmarks. De ‘pins’ staan voor het betere digitale knip en plakwerk: met de Pinterest bookmarklet selecteer je mooie plaatjes van websites voor je boards en dankzij de automatische bronvermelding heb je alle relevante informatie altijd bij de hand. Zo verzamel je alle opties voor je nieuwe bank, zet je wat breipatronen klaar voor de komende winter en hou je het overzicht op alle mooie rode dingen die je ooit op internet tegenkwam. Mocht je nog inspiratie op willen doen voor je bruiloft, dan schuim je gewoon alle boards met ‘wedding ideas’ af. Denk dus maar niet dat je hier makkelijk weg komt, vanaf nu wil je nog maar 1 ding: pinnen!! Veel creativiteit is daar niet voor nodig, je kunt de vondsten van anderen namelijk ‘re-pinnen’ waardoor je persoonlijke collectie snel is gevuld. Maar het gaat natuurlijk om de meest originele collecties en de ongezwegen eer de eerste te zijn met een beeld dat door anderen suf gere-pint wordt. Briljant concept en heel erg verslavend!

Nog een dag of twee en haar eitjes komen uit. Moeder boomklever heeft het er maar druk mee: met haar verendek uiteen houdt ze de boel warm. Ze schikt de boomschors in het nest tot alles naar haar zin ligt en ondertussen houdt ze de vijand op afstand. De nauwe doorgang naar het nest wordt regelmatig gecontrolleerd en indien nodig bijgewerkt.

Gisteren zag ik nog een specht op camera twee. Hij had zo te zien niks kwaads in de zin, maar hij zat wel nieuwsgierig door het gaatje te turen. Woest stuurde moeder boomklever de pottekijker weg.

Verder gebeurt er niet zoveel in de kraamkamer van de lente. Nou ja, er is natuurlijk heel wat aan de hand. Een nieuwe generatie vogels in alle soorten en maten is hier in de maak. Een jaarlijks spel dat zich voornamelijk in stilte voltrekt en waarbij iedereen precies weet wat hij moet doen. ‘Gewoon’ zoals de natuur dat bedacht heeft. De jongen van de oehoe zijn inmiddels al aardig groot, het kroost van de ooievaar is net uit het ei gekropen en de steenuil heeft eindelijk haar eieren kunnen leggen na een taaie strijd met een stelletje holenduiven om het nest. Noem dat maar niks. Het is een wonder waar ik geen genoeg van kan krijgen.

kingsofpastry-main Wat speelt er tussen deze twee koks? Het lijkt erop dat de ene de ander de les aan het lezen is. Heeft hij de taart verprutst? Of is hij er zelf niet tevreden over? De man met het bordje in zijn hand ziet eruit alsof het smaakt, maar hij wacht duidelijk wel op een belangrijk antwoord. Misschien eist hij het recept op en weigert de ander vastberaden om het te geven. Hoe dan ook, er is iets heel spannends aan de gang. Het beeld  komt uit de documentaire Kings of Pastry, waarin patisserie en bloedserieuze zaak is en inzet van een keiharde driedaagse competitie. Eens in de drie jaar krijgen 16 chefs kans om aan deze prestigieuze Franse wedstrijd mee te doen. Ingrediënten genoeg voor een drama om van te smullen. Holland Doc zendt de documentaire  30 december uit op Nederland 2. Ik kan niet wachten!

Dit jaar mag ik Kerst in het Zuid-Engelse Dartmoor vieren. Dat wil zeggen: de afterparty, want we vertrekken vlak erna – het was niet anders. Dartmoor is één van mijn favoriete plekken op aarde en het is ook de plek waar ik voor het eerst sticky toffee pudding heb gegeten. Het één houdt niet noodzakelijk verband met het ander, maar feit is wel dat ik sinds die eerste portie verliefd ben op sticky toffee pudding. Mierzoet, machtiger kan bijna niet en nauwelijks een lust voor het oog. En toch. Een warme, knusse verwennerij uit grootmoeders keuken. Na die eerste keer ben ik een lange zoektocht begonnen naar het recept. Dat viel vooral niet mee omdat mijn herinnering van de smaak met geen enkel recept overeen kwam. Ik had namelijk duidelijk iets van chocolade geproefd en alleen die toevoeging kon een recept kwalificeren als het Enige Juiste. Daar had ik het mis. En daar kom je dan pas achter als je uit pure wanhoop dan in godsnaam maar eens dat rare recept met die dadels gaat maken. Dan ontdek je de ware aard van sticky toffee pudding: dadels in een raar prutje met suiker, suiker en nog eens suiker. Perfect kerst-toetje dat alleen maar een Engelse uitvinding kan zijn.

Sticky Toffee Pudding voor de cake: 200 g dadels zonder pit – 1 tl baking soda – 175 g zelfrijzend bakmeel – 175 g suiker – 60 g boter – 2 eieren – 1 tl vanille-essence / voor de sticky toffee saus: 3 el slagroom – 60 g boter – 100 g bruine suiker

Dadels fijnhakken en een paar minuten in 300 ml water koken. Als het een beetje een drabberige substantie is geworden, is het goed. Van het vuur halen en baking soda erdoor roeren, daardoor wordt het een nog minder aantrekkelijk prutje. Suiker met boter romig kloppen en 1 voor 1 de eieren en dan zelfrijzend bakmeel erdoor roeren. Dadelprutje en vanille-essence toevoegen en het beslag in een cake-vorm gieten. 40 Minuten bakken in een op 175 gr voorverwarmde oven. Alle ingrediënten voor de saus op middelhoog vuur door elkaar roeren totdat het een kleverige saus is geworden. Als de cake uit de oven komt, oventemperatuur verlagen naar 150 gr. en de warme saus over de cake schenken. In 15 minuten afbakken, totdat de saus helemaal in de cake getrokken is. Warm serveren. Er zijn recepten die je de dubbele hoeveelheid saus laten maken om erbij te serveren. Kun je doen ter verhoging van het zoete-bek-effect, maar zonder is de cake echt ook sticky genoeg. Voor de kerst maak je de pudding natuurlijk in individuele bakjes en serveer je er een lepeltje kaneelijs bij…

Deze maand ga ik graag naar de markt voor een zak vol feest uit het bos. Paddestoelen! Ik ben jaloers op mensen die er genoeg van weten om ze zelf te plukken, zelf durf ik dat nog niet. Maar opeten wat een ander gehaald heeft kan gelukkig ook. En dan komen er paddestoelentaartjes op tafel, lasagne met funghi porcini of gevulde portobello’s. En risotto. Dat maak ik niet zo vaak, want hoe hard anderen ook juichen dat het een snel en makkelijk gerecht is: ik vind het altijd nogal gedoe. Risotto is voor mij een seizoens-ding – twee keer per jaar, dat wel – als ofwel de jonge doperwten en tuinbonen, ofwel de paddestoelen me verleiden. Best jammer, want een paar dagen na de risotto is er ook nog het feest van de risotto-koekjes, gemaakt van de risotto die eerder overbleef.

Paddenstoelenrisotto ca 400 g paddestoelen die er lekker uitzien, bijvoorbeeld cantharellen, pied de moutons, funghi porcini, kastanjechampignons, oesterzwammen – 400 g risottorijst – flinke ui – teentje knoflook – 1 liter paddestoelenbouillon – 2 glazen droge witte wijn – 80 g taleggio of als je dat niet kunt vinden parmezaanse kaas of peccorino – flink wat verse gehakte bladpeterselie – peper – zout

Ui fruiten, paddestoelen en knoflook erbij en even laten bakken. Risotto toevoegen en meebakken tot de korrels glazig zijn. Wijn erbij en goed blijven roeren tot de wijn door de rijst is opgenomen. Vuur lager zetten en nu scheutje voor scheutje de bouillon toevoegen. Steeds pas een nieuw vocht toevoegen als de vorige scheut door de rijst is opgenomen. Zo ga je door tot alle bouillon op is en de rijst gaar. Als de rijst nog niet gaar is, gewoon nog wat extra bouillon erbij doen, of wat gekookt water. Tot slot taleggio en peterselie erdoor en peper en zout naar smaak toevoegen.

Herfst risottokoekjes paddestoelenrisotto van gisteren – 1 blokje taleggio van 1 bij 2 cm per koekje – paar eetlepels bloem – 1 losgeklopt ei – paneermeel – boter voor het bakken.

Handje risotto plat maken, blokje taleggio in het midden leggen en de risotto eromheen vormen tot je een platte schijf hebt. De kaas moet aan alle kanten bedekt zijn. Koekjes door de bloem halen, dan door het losgeklopte ei en tenslotte door de paneermeel. Bakken in de boter in de koekenpan. Grote koekjes zijn als hoofdgerecht lekker met geroosterde pompoen of zuurkool of witlofsalade of zoiets. Maar kleine koekjes zijn met wat ruccola en geroosterde hazelnoten een prima voorgerechtje.